Houd de dief!

Ontslag op staande voet bij diefstal. Stel, u betrapt uw werknemer op diefstal. Grote kans dat uw vertrouwen in deze werknemer verdwenen is en u hem niet meer op de werkvloer terug wilt zien. U bent in een dergelijk geval in beginsel gerechtigd om over te gaan tot ontslag op staande voet. Maar kunt u een stelende werknemer altijd op staande voet ontslaan?

De wet bepaalt dat zowel de werkgever als de werknemer bevoegd zijn om de

arbeidsovereenkomst per direct op te zeggen wanneer door een dringende reden niet meer van hem gevergd kan worden de arbeidsovereenkomst te laten voortduren. De opzegging moet wel onverwijld (in beginsel direct na ontdekking van de dringende reden) geschieden én de reden moet gelijktijdig met het ontslag worden medegedeeld.

In de wet is een (niet limitatieve) opsomming opgenomen van voorbeelden van dringende redenen voor ontslag. Diefstal is één van deze redenen. Op het eerste gezicht lijkt het dan ook "kat in het bakkie": een stelende werknemer kan op staande voet worden ontslagen. Maar zoals meestal in het recht, dienen hierop nuanceringen te worden aangebracht. De rechter neemt namelijk bij de beoordeling - of er sprake is van een dringende reden voor ontslag - alle relevante omstandigheden mee, zoals aard en duur van het dienstverband en de persoonlijke omstandigheden van de werknemer (waaronder de gevolgen van het ontslag voor de werknemer).

Eén paar of een partij?

Maakt het bij die beoordeling uit of de werknemer bijvoorbeeld slechts één schoenendoos wegneemt of dat hij een hele partij schoenen meeneemt? De vraag of diefstal van een goed met een geringe waarde ontslag op staande voet rechtvaardigt is al verschillende keren voorgelegd aan de rechter. Uit de uitspraken van de rechters blijkt dat de waarde van het gestolen object niet uitmaakt. Zo heeft de rechter geoordeeld dat het weggeven van een tijgerbrood, het meenemen van een poststempel door een postbode of het stelen van een pen een dringende reden voor ontslag opleveren. De rechter acht het van belang dat de werkgever het vertrouwen in de werknemer is verloren door de diefstal; of dat nu is veroorzaakt door de diefstal van een object met hoge of geringe waarde doet niet terzake. De werkgever dient dus aannemelijk te kunnen maken dat hij door de diefstal geen vertrouwen meer heeft in de werknemer.

Beleid

Het is ook van belang hoe het beleid van de werkgever is ten aanzien van het meenemen van spullen door werknemers. Wanneer in eerdere gevallen van diefstal de stelende werknemers met medeweten van de werkgever ongestraft zijn gebleven, zal de rechter het waarschijnlijk onacceptabel vinden dat een andere stelende werknemer wel ontslag op staande voet krijgt. Indien een werkgever daarentegen ten aanzien van diefstal een stringent beleid voert (zonder uitzonderingen) staat hij bij een ontslag op staande voet sterker bij de rechter. Dit blijkt uit een uitspraak van de Kantonrechter Haarlem. De werkgever, het cateringbedrijf van KLM, had zijn personeel veelvuldig duidelijk gemaakt dat bij diefstal, in welke vorm dan ook, ontslag op staande voet zou volgen. De werkgever had een werknemer op staande voet ontslagen nadat deze uit een geopend en retour gekomen zakje noten had gegeten. De rechter achtte, mede gezien het strenge beleid van de werkgever ten aanzien van diefstal, het ontslag gerechtvaardigd. Overigens achtte een andere rechter recent in een kwestie met vrijwel identieke feiten het ontslag op staande voet niet gerechtvaardigd, op grond van persoonlijke omstandigheden, waaronder financiële problemen, van de werknemer.

Conclusie

Als diefstal het (zo belangrijke) vertrouwen van de werkgever in de werknemer doet verdwijnen, levert dit vrijwel altijd een dringende reden voor ontslag op staande voet op. De waarde van het gestolen object doet er in beginsel niet toe. Diefstal blijft diefstal. Wel kunnen bij een ontslag op staande voet de persoonlijke omstandigheden van de werknemer roet in het eten van de werkgever gooien. Uiteraard heeft de werkgever geen invloed op deze omstandigheden, maar het is wel verstandig om bij een ontslag op staande voet onderzoek te doen naar de persoonlijke omstandigheden van de werknemer. Om bij ontslag op staande voet wegens diefstal (nog) sterker te staan bij de rechter, kan de werkgever het beste een stringent (schriftelijk) beleid voeren ten aanzien van diefstal, de werknemers (bij voorkeur schriftelijk) ervan op de hoogte stellen dat op diefstal altijd ontslag op staande voet volgt en dit beleid consequent toepassen.

Saskia Klingeman
Advocaat de vakgroep Arbeidsrecht bij AKD Prinsen Van Wijmen
sklingeman@akd.nl
file://www.akd.nl/