Opmars webshops gaat hard

De opkomst van webwinkels die schoenen verkopen is de afgelopen seizoenen hard gegaan. Er komen steeds meer initiatieven van ondernemers die naast hun fysieke winkel een webshop starten. Daarnaast groeit het aantal op zichzelf staande webwinkels en ook merken zelf beginnen met e-shops. Wat betekent dit voor de zelfstandig ondernemer en welk antwoord kan hij hierop geven.

 

‘Zo'n vaart loopt het niet. Schoenen zijn emotie; die willen mensen zien en passen'. Dit is jarenlang de heersende opinie geweest in schoenenland. Internet zou daarom geen bedreiging zijn. Misschien wel voor ‘makkelijke' artikelen, zoals dvd's, boeken en cd's, maar de schoenenbranche hoefde zich niet al teveel zorgen te maken. "Een verkeerde gedachte. Zo'n drie jaar geleden hebben we ondernemers gewaarschuwd dat internet zich snel ontwikkelt en dat dit ook gevolgen zou hebben voor de schoenenbranche. Daar werd toen nauwelijks op geanticipeerd. De afgelopen seizoenen is het ineens heel hard gegaan en nu is het pas een discussiepunt", geeft Daniëlle Mulders aan, brachemanager schoenen bij Mitex.

Volgens haar hebben ondernemers over het algemeen een ‘oogklepmentaliteit' aangehouden. "En nog steeds horen we te vaak geluiden dat internet niets is voor de schoenenbranche. De kansen die een webshop kan bieden, worden nog teveel onderschat", meent zij. Gelukkig weet Mulders ook voorbeelden van ondernemers die het heft wel in eigen hand hebben genomen. "Zij pakken internet wel op. Naast hun fysieke zaak starten zij een webshop en dat werpt in de meeste gevallen zijn vruchten af."

Martin Tiemessen, marketing- en office manager van inkoopvereniging ANWR, signaleert ook dat er online steeds meer gebeurt op schoenengebied. "Een van onze leden, O'Moda, heeft al enkele jaren ervaring met een webshop en doet dat uiterst succesvol. Door dit soort voorbeelden zie je dat het onderwerp steeds meer begint te leven bij ondernemers. Ik moet wel zeggen dat de interesse vooral vanuit de jonge generatie komt. Als ondernemers plannen hebben voor een webshop adviseren wij hen daar in. Het is vooral van belang dat ze zich bewust zijn van het logistieke traject. Ook wijzen we hen op de afhandeling van retouren; die gemiddeld zo'n vijftig procent bedragen. Dat betekent dat de helft van je bestellingen vaak ook weer terugkomt; dat kost extra werk."

Tiemessen stipt aan dat de opmars van online shops voor ondernemers zeker nadelig kan zijn. "Een zeer vervelend nadeel is dat winkels door klanten steeds meer als ‘kijkshop' worden gebruikt. Mensen passen een bepaald merk in de winkel en gaan thuis googlen en kijken waar die schoen het goedkoopste is, om het paar dan daar te bestellen. Dat hoor je steeds vaker. Het is moeilijk om daar wat tegen te doen."

 

E-shops van merken

Het feit dat er ook steeds meer merken zijn die met e-shops beginnen, wordt in de branche niet met veel gejuich ontvangen. In dat opzicht lijkt het op de discussie die zo'n tien jaar geleden ook woedde, toen er steeds vaker eigen merkwinkels werden geopend. Veelal houden deze merken, zoals Mexx en Esprit, er een multichannel-strategie op na: op zoveel mogelijk verkoopkanalen aanwezig zijn, zodat je zo bereikbaar mogelijk bent voor de consument. De stap om via internet te verkopen is dan snel gemaakt. Andere merken die zich op de massa-consument richten zie je eenzelfde soort tactiek toepassen; zoals bijvoorbeeld de populaire Crocs en Uggs.

Wat een kwalijke zaak is, is dat sommige merken op hun eigen sites of bij sommige webshops andere prijzen hanteren, dan de winkelprijzen. Dit is oneerlijke concurrentie ten opzichte van de detaillist. "Dat is een slechte ontwikkeling", meent Mulders. "Prijsafspraken zijn echter een moeilijk thema in Nederland; omdat deze simpelweg niet mogen worden gemaakt. Maar het kan natuurlijk niet zo zijn dat leveranciers ondernemers een bepaalde oriëntatieprijs opleggen en daar op hun eigen sites van afwijken. Overigens zie je dit niet alleen op internet, maar ook in de reguliere detailhandel. Daar mogen ondernemers en inkoopverenigingen wel wat harder tegenop treden. Vaak wordt er gemopperd, maar blijft men die merken inkopen. Ik zou als ik in hun schoenen stond meteen een creditnota indienen bij zo'n fabrikant en erbij zeggen dat dit geen manier van werken is. En als het doorgaat, stoppen met zo'n merk."

 

Rationeel

Hans Vendrig van inkoopvereniging Euro-Holland meent dat ondernemers zeker met zo'n fabrikant om de tafel moeten gaan zitten, maar dat afscheid nemen niet altijd een goede oplossing is. "Je bent snel geneigd dit te doen, omdat je natuurlijk boos bent. Maar het is beter om rationeel te bekijken wat het merk voor jouw winkel betekent. Wat is de omzet in een seizoen en wat is het redenment. Pas als dat ook slecht is, kun je praten met zo'n merk."

Martin Tiemesen van ANWR vindt dat er een soort overleg moet komen tussen detaillisten en leveranciers hoe e-commerce voor beide partijen winst kan opleveren. "Je kunt denken aan een systeem dat klanten hun bestelde schoenen bij een winkel ophalen in hun regio, zodat de ondernemer er ook nog wat aan verdient. Of dat je als verkooppunt een bepaald percentage krijgt als er in jouw regio wordt besteld. Ik begrijp dat merken er een eigen beleid op nahouden, maar je kunt ook gezamenlijk kijken of er voor beide iets te winnen valt."

Richard Brekelmans, directeur van Garant Schoen + Mode is er niet blij mee dat merken steeds vaker direct de consument opzoeken, hoewel hij het vanuit het oogpunt van de merken wel kan begrijpen. "Zij willen zoveel mogelijk verkopen en internet stelt hen daartoe in staat. Toch betekent het voor merken ook een risico. Want het kan ertoe leiden dat ondernemers afhaken en dan is er een onstabiel ketenaanbod. Het lijkt me dat merken daar ook geen voorstander van zijn. Als inkoopvereniging gaan we zeker in discussie met merken, maar in veel gevallen is er weinig aan te doen. Dit geldt al helemaal voor internationale brands. De Nederlandse agent kan er dan misschien op tegen zijn; maar als een hoofdkantoor beslist dat er een e-shop komt, komt die er."

Ronald Wever, eigenaar van Nero Shoes uit Aalsmeer, zegt liever een webwinkel te hebben dan een merkwinkel tegenover zijn schoenenzaak. "Die webwinkel zie ik niet en mijn klanten ook niet. Terwijl een brandstore van Geox of Gabor wel opvalt in het straatbeeld." Voorts voegt Wever toe dat hij het voor kleinze zelfstandigen niet haalbaar acht om te stoppen met de verkoop van een merk die ook een e-shop heeft. "Ik koop misschien duizend tot 1500 paar in per jaar. Zo'n merk haalt daar zijn schouders voor op."

Een collega die daar heel anders over denkt is Cor Giesen, van Giesen Schoenen dat in Wageningen is gevestigd. "Ik heb dit aan de hand gehad met een fabrikant waar ik mee samenwerk en die ik niet met naam en toenaam wil noemen. Ik ga daar afscheid van nemen. Ik pas ervoor om als ‘paswinkel' te dienen voor merken. Het is jammer dat niet meer ondernemers mijn voorbeeld volgen, want als dit massaal gebeurt, is het volgens mij snel over."

Collega Tom Konings van Konings Schoenen uit Haaksbergen, meent dat ondernemers als collectief best een bepaalde macht hebben tegenover merken. "Ik heb er nog geen ervaring mee, maar als ik merk dat een fabrikant online goedkopere prijzen hanteert, zal ik hier zeker actie op ondernemen. Het is oneerlijk. Waar hebben ze ons als winkel dan nog voor nodig? Maar je moet ook kijken naar de positie van zo'n merk in je winkel. Sommige merken heb je nodig om een bepaalde uitstraling te hebben."

 

Antwoord

Een antwoord op op zichzelf staande e-shops van merken of van online-ondernemers is dat winkels zelf ook starten met een webshop, naast hun fysieke zaak. Richard Brekelmans denkt echter dat het voor kleine zelfstandigen moeilijk is om deze stap te maken. "Voor ondernemers met meerder filialen kan het zeker interessant zijn. Er is dan ruimte en budget om er iemand fulltime op te zetten. Als eenmanszaak is dat niet altijd te bewerkstelligen. Mij bereiken voorts ook geluiden dat het niet altijd even winstgevend is en klachten over de retourenafhandeling zijn legio."

 

Daniëlle Mulder van Mitex zou ondernemers er toch op aan willen dringen om te kijken of een webshop interessant is. "Onderzoek of het iets is voor jouw type winkel. Internet is immers een ontwikkeling die niet meer is tegen te houden. En consumenten worden er steeds handiger en makkelijker in. Als ondernemer moet je dat terdege beseffen."

Store-manager Guus van de Staak van Eleganza Shoes & Accessories heeft het onderzocht en nam drie maanden geleden de stap. Voor de zaak van zijn ouders, die twee vestigingen heeft in Utrecht en Hilversum en zicht op het hoog/luxe segment richt, zocht hij een oplossing voor oude voorraad. Dat werd een outlet op internet. "We zijn er zo'n drie maanden mee bezig en het draait ontzettend goed. Dat het zo goed gaat, had ik niet verwacht. Op de eerste dag hadden we al meteen een bestelling te pakken." Gezien de resultaten van de outlet, krijgt het normale aanbod binnenkort ook een eigen site. "We mogen niet alle merken online aanbieden, maar genoeg voor een volwaardig beeld. Het helpt dat sommige merken die we verkopen beperkt worden aangeboden in Nederland. We krijgen klanten uit allerlei steden; van Cappelle aan de IJssel tot aan Drachten."

 

Voor Van de Staak is de webshop een hele goede zet geweest. "Maar ik moet er wel bij zeggen dat het best veel werk kost. Op de outlet staan zo'n honderd modellen en per model ben je zo'n acht minuten bezig. Als de nieuwe shop start, wil ik er dan ook zeker een dag per week tijd voor vrij maken." Over de verzendingen en retouren heeft hij geen negatieve ervaringen te melden. "We werken samen met UPS, die halen de betsellingen op in de winkel. En van de twintig bestellingen, komt er een paar terug. Die wordt dan omgeruild voor een andere maat of een ander paar schoenen. Terugbetalingen heb ik nog niet hoeven doen."

 

André Michels, eigenaar van Sterk Modeschoenen in IJmuiden, is nog aan het beraden of een webshop iets kan zijn. "De opstartkosten en het feit dat je er iemand op moet zetten, houden ons nog tegen. Ook in onze winkel merk je dat mensen komen passen, om zo'n paar daarna bij de goekoopste aanbieder te bestellen. Maar dat is niet alleen inherent aan internet; dat zie je ook tussen winkels en in het grootwinkelbedrijf. Ik heb ook te maken met klanten die zeggen dat ze die ene schoen in een andere winkel goedkoper hebben gezien, maar ik blijf bij mijn verkoopprijs."

 

Winkelkracht

Als je als ondernemer geen webshop wil beginnen, dan is de winkel zelf uiteraard het enige antwoord. Mulder: "Dan moet je als winkel extra toegevoegde waarde leveren, zodat klanten juist bij jouw willen kopen. Dus altijd prikkelend zijn met je winkel en aanbod en events organiseren zodat klanten blijven komen." Ronald Wever van Nero Shoes kan zich geheel vinden in dit advies: "Ik heb nagedacht ook met een webshop te beginnen, maar mijn passie gaat uit naar mijn schoenenzaak zelf. Ik zie het ook niet als een bedreiging. In mijn zaak komen de klanten voor mij en onze medewerkers. Ze zijn op zoek naar advies, deskundigheid en vriendelijkheid en gaan na hun aankoop met een voldaan gevoel naar huis. Daarnaast kan ik in de winkel mensen ook interesseren voor nog een ander paar. Op internet krijg je die tweede en derde aankopen bijna niet voor elkaar."

 

André Michels van Sterk Modeschoenen merkt op dat ondernemers wat dit aangaat ook de hand in eigen boezem moeten steken. "Ik ben zelf ondernemer, maar het valt me op dat je in veel speciaalzaken gewoon slecht wordt geholpen. De desinteresse voor het vak straalt er soms vanaf. Zorg er dus voor dat je er alles aan doet om je winkel aantrekkelijk te maken en straal vakmanschap uit. Daar zijn klanten altijd gevoelig voor." 

 

Voor Koos van Wijk, eigenaar van agentuur Shoe Agencies blijft de opmars van online schoenenwinkels een doorn in het oog. "Ik besef dat het een tendens is die doorzet en ook niet meer terug te draaien is. De webshops zien er ook steeds fraaier en professioneler uit. Op Shoemixx.nl kun je de schoenen van alle kanten bekijken. Maar toch is het jammer dat aspecten als pasvorm, kwaliteit en het schoenenvak hierdoor naar de achtergrond verdwijnen. Consumenten lijken dat minder belangrijk te vinden." Om dit enigszins een halt toe te roepen, pleit Van Wijk voor een branchebrede actie, waarin de consument wordt aangesproken op het feit hoe leuk en goed het is om schoenen in de winkel kopen; een soort ‘Kijk eens wat vaker in de spiegel van de kapper-campagne', maar dan voor de schoenenwinkel. "Daar krijgen klanten immers deskundig advies en kunnen ze ook beter beoordelen of de pasvorm goed is. Hierdoor krijgt de schoenenspeciaalzaak weer de aanzien die het waard is."

 

 

 

Tekst: Marissa Blijham

Beeld: van Daniëlle Mulders, branchemanager schoenen Mitex; Martin Tiemessen, Richard Brekelmans, Garant Schoen + Mode; Hans Vendrig, directeur Euro-Holland

Daarnaast beeld van webshops: shoemixx.nl ; omoda.nl ; eleganza.nl en van shops: crocs.nl ; mexx.nl ; esprit.nl